Kapitalist sistem girdiği ekonomik kriz nedeniyle bunalımlı bir 2009 yılını geride bıraktı. işsizlik oranında yüzde 3’lük artışın yaşandığı 2009 yılı  Türkiye’nin yapısal ekonomik sorunlarından biri olan işsizlik verilerinin yayımlanmaya başladığı 1988’den bugüne en yüksek seviyede gerçekleşti. Türkiye İstatistik Kurumu, 2009’da işsizlik oranının yüzde 14 olduğunu açıkladı. İşsizlik oranı 2008’de yüzde 11 düzeyindeydi. 2009 yılında Türkiye genelinde işsiz sayısı bir önceki yıla göre 860 bin kişi artarak 3 milyon 471 bin kişiye yükseldi. Ekonomistler, işsizlikte bundan sonra hızlı düşüş beklenmemesi gerektiğini belirtiyorlar. Kentsel yerlerde işsizlik oranı 3,8 puanlık artışla yüzde 16,6, kırsal yerlerde ise 1.7 puanlık artışla yüzde 8.9 oldu.

En yüksek işsizlik Akdeniz’de

İşsizlik oranının en yüksek olduğu bölge yüzde 17.5 ile Akdeniz iken, en düşük olduğu bölge yüzde 6 ile Doğu Karadeniz bölgesi. 2009 yılında erkeklerin işsizlik oranın en yüksek olduğu bölge yüzde 18.4 ile Güneydoğu Anadolu bölgesi iken, kadınlar için yüzde 19.9 ile İstanbul Bölgesi oldu. İşgücüne katılma oranının en yüksek olduğu bölge yüzde 60.7 ile TR90 (Trabzon, Ordu, Giresun, Rize, Artvin, Gümüşhane) bölgesi. Bunu yüzde 56.1 ile TR81 (Zonguldak, Karabük, Bartın) bölgesi izledi. İşgücüne katılma oranının en düşük olduğu bölgeler ise yüzde 31.5 ile TRC3 (Mardin, Batman, Şırnak, Siirt) ve yüzde 34.4 ile TRC2 (Şanlıurfa, Diyarbakır) bölgeleri.
15 ve daha yukarı yaştaki kurumsal olmayan nüfusun yüzde 18,6’sını barındıran İstanbul toplam istihdamın da yüzde 17,5’ine sahip. Çalışma çağındaki nüfus içindeki payı yüzde 6,7 olan Ankara bölgesi toplam istihdamın yüzde 6,3’üne sahip. İşsizlik oranının en yüksek olduğu bölge yüzde 22 ile TR62 (Adana, Mersin) olup, bunu yüzde 18,8 ile TRC2 (Şanlıurfa, Diyarbakır) takip etti. İşsizlik oranın en düşük olduğu bölge yüzde 6 ile TR90 bölgesi oldu.

Genç nüfusta işsizlik arttı

2009 yılında genç nüfusta işsizlik oranı geçen yıla göre 4,8 puan artarak 25,3 oldu. 2008 yılında genç nüfusta işsizlik oranı yüzde 20,5 düzeyindeydi. 2009 yılında kentte genç nüfusun işsizlik oranı yüzde 22,6’dan yüzde 28,2’ye çıkarken, kırsal kesimde yüzde 15,5’ten yüzde 18,9’a yükseldi. Diplomalı işsizlik oranının her geçen büyüdüğü, 340 bin öğretmenin atama beklediği şu günlerde, kayıt dışı çalışmanın da aynı hızla yaygınlaşması; sorunun temelinin sistemin kendisi olduğunun önemli bir kanıtı oldu. Bir araştırma şirketinin yaptığı araştırmaya göre; her 100 işsizden 6'sının öğretmen olduğu bilindiği halde, işsizlerin en gözde mesleğinin hala öğretmenlik olması insanların içinde bulunduğu çıkmazı bir kez daha gözler önüne seriyor. Ekonomistler Platformu’nun Ekonomik Kriz, İşsizlik ve Gençlik Anketi’ne katılan 980 öğrencinin yüzde 57,8’si bir yıldan kısa bir sürede iş bulabileceğini düşünmediğini belirtirken, yüzde 47,9’u ise ekonomi yönetiminin krize daha fazla önem vermesi gerektiğini ifade etti.

Meslek gruplarına göre işsizlik

En son mezun olunan okul ve mezun olunan alana bakıldığında geçen yıl en fazla işsizlik oranı yüzde 31,3 ile sosyal hizmetler alanında gerçekleşti.Sanat yüzde 24,1 ile ikinci sırada, ulaştırma hizmetleri ve çevre koruma yüzde 21,1 ile üçüncü sırada yer aldı. Buna göre işsizlik oranında bilgisayar mezunları da başı çekerken, bilgisayar mezunu olanların işsizlik oranı yüzde 20,6 olarak gerçekleşti. Gazetecilik ve enformasyon mezunlarının yüzde 19,1'i işsiz kalırken, lise mezunlarının da yüzde 18'i işsiz. En az işsizlik oranının bulunduğu alan güvenlik alanında eğitim alanlarda yaşanırken, bu alanda işsizlik oranı yüzde 1,6 oldu. Sağlık alanında eğitim alanların yüzde 4'ü, hukuk eğitimi görenlerin yüzde 4,3'ü, veterinerlik eğitimi alanların yüzde 6,8'i işsiz. Okuma yazma bilmeyenlerin yüzde 8'i, okuma yazma bilen fakat bir okul bitirmeyenlerin yüzde 15,3'ü, ilkokul mezunlarının yüzde 12,2'si, ilköğretim, ortaokul ve orta dengi mesleklerde eğitim alanların yüzde 17,6'sı, genel lise mezunlarının da yüzde 18'i işsiz. Meslek lisesi, yüksekokul veya fakülte mezunlarının işsizlik oranı ise yüzde 13,5 olarak gerçekleşti.

Rakamlar gerçeği yansıtmıyor

Türkiye istatistik kurumunun güncel verileri üzerinden yaptığımız bu araştırma TÜİK'in yorumlanmamış verileridir.  2008 yılında 611 bin kişinin iş bulabilme ümidi yokken, 2009 yılında bu rakam yüzde 24’lük artışla 757 bin oldu. Fakat yukarıdaki rakamlara ümidini kaybetmiş işsizler dahil edilmedi. İş bulma ümidini yitirenlerin, ev kadınlarının, mevsimlik işçilerin, topraksız köylüler bu rakamlara işlendiği zaman yukarıdaki rakamlar gerçek seviyelerine, 2 katına çıkıyor.

Devamlı yeni üniversiteler, yeni fakülteler açıp, kontenjanları arttırarak işsizliği diplomalı hale getiren hükümet politikaları, işsizlik oranlarını katlayacak.

Bölgelere göre işsizlik oranları:

'Umudunu kaybetmiş işsizlerin hesaba katılmadığı' genç işsiz oranları:

Son üç yılda işsizlik oranlarının seyri ise şu şekilde gelişti:

Kaynak: Radikal  -   Türkiye İstatistik Kurumu

ÖHA / Haber Merkezi